{"id":4310,"date":"2024-11-30T18:22:43","date_gmt":"2024-11-30T17:22:43","guid":{"rendered":"https:\/\/poznan-future.eu\/?p=4310"},"modified":"2024-11-30T18:22:52","modified_gmt":"2024-11-30T17:22:52","slug":"ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4310-ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego","title":{"rendered":"Ciekawa historia i wspania\u0142o\u015b\u0107 cmentarza G\u00f3rczy\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n<p>Nekropolia G\u00f3rczy\u0144ska jest jednym z najstarszych cmentarzy w Poznaniu. Mo\u017cna go por\u00f3wna\u0107 jedynie do cmentarzy w Je\u017cycach i D\u0119bicy. Miejsce to ma niesamowit\u0105 architektur\u0119 i ciekaw\u0105 histori\u0119, kt\u00f3r\u0105 om\u00f3wimy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo na<a href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/uk\/\"> poznan-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6a22c54c834\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6a22c54c834\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4310-ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego\/#Wszystko_zaczelo_sie_od_parafii_i_kosciola\" title=\"Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od parafii i ko\u015bcio\u0142a\">Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od parafii i ko\u015bcio\u0142a<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4310-ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego\/#Ulepszenie_cmentarza\" title=\"Ulepszenie cmentarza\">Ulepszenie cmentarza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4310-ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego\/#Pierwsze_pochowki\" title=\"Pierwsze poch\u00f3wki\">Pierwsze poch\u00f3wki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4310-ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego\/#Nekropolia_w_czasie_II_wojny_swiatowej\" title=\"Nekropolia w czasie II wojny \u015bwiatowej\">Nekropolia w czasie II wojny \u015bwiatowej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4310-ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego\/#Groby_znanych_osob\" title=\"Groby znanych os\u00f3b\">Groby znanych os\u00f3b<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wszystko_zaczelo_sie_od_parafii_i_kosciola\"><\/span>Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od parafii i ko\u015bcio\u0142a<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"686\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4311\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-18.png 1024w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-18-300x201.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-18-768x515.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-18-696x466.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Do ko\u0144ca XIX wieku mieszka\u0144cy G\u00f3rczyna i \u0141azarza nale\u017celi do parafii \u015bw. Marcina, a zmar\u0142ych chowano na cmentarzu \u015bw. Marcina lub w Komornikach. Jednak wzrost liczby ludno\u015bci katolickiej sprawi\u0142, \u017ce trzeba by\u0142o pomy\u015ble\u0107 o nowym ko\u015bciele i parafii. Inicjatywa wysz\u0142a od proboszcza parafii \u015bw. Marcina Jana Lewickiego oraz mieszka\u0144c\u00f3w wspomnianych wsi, kt\u00f3re w\u00f3wczas nie by\u0142y jeszcze przedmie\u015bciami Poznania.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1894 r. rozpocz\u0119to prace przy budowie nowego ko\u015bcio\u0142a. Cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w budowy pokryli sami mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy utworzyli komitet organizacyjny. W ten spos\u00f3b w 1901 r. Edward Likowski konsekrowa\u0142 nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Bolesnej, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 do parafii \u015bw. Marcina. Jednak utworzenie nowej parafii ko\u015bcielnej op\u00f3\u017ani\u0142o si\u0119 z powodu konfliktu, kt\u00f3ry powsta\u0142 mi\u0119dzy ksi\u0119dzem Lewickim a komitetem. Chodzi\u0142o o pieni\u0105dze, a raczej o rachunki za budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a i sprawiedliwy podzia\u0142 maj\u0105tku. W 1907 r. ojciec Lewicki zdecydowa\u0142 si\u0119 przekaza\u0107 nowej parafii 50 000 marek na op\u0142acenie pilnych rachunk\u00f3w i kilka hektar\u00f3w ziemi pod przysz\u0142y cmentarz. Mimo to strony nie dosz\u0142y do porozumienia. W 1909 r. \u015bmier\u0107 ksi\u0119dza zako\u0144czy\u0142a sp\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1023\" height=\"735\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-19.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4314\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-19.png 1023w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-19-300x216.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-19-768x552.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-19-696x500.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1023px) 100vw, 1023px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1910 r. parafia \u015bw. Marcina zosta\u0142a podzielona. Nowym administratorem ko\u015bcio\u0142a Matki Boskiej Bolesnej zosta\u0142 ksi\u0105dz Kazimierz Mali\u0144ski, ale nowa parafia zosta\u0142a oficjalnie erygowana 1 stycznia 1913 roku. Wspomniany Mali\u0144ski zosta\u0142 jej pierwszym proboszczem. Wcze\u015bniej, w 1910 r., rozpocz\u0119to budow\u0119 cmentarza parafialnego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ulepszenie_cmentarza\"><\/span>Ulepszenie cmentarza<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1021\" height=\"747\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-20.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4317\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-20.png 1021w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-20-300x219.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-20-768x562.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-20-696x509.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1021px) 100vw, 1021px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Opracowanie projektu cmentarza powierzono Boles\u0142awowi Zi\u00f3\u0142kowskiemu. Teren nekropolii zosta\u0142 podzielony na symetrycznie rozmieszczone dzia\u0142ki po obu stronach g\u0142\u00f3wnej alei. Cmentarz zajmowa\u0142 powierzchni\u0119 8 hektar\u00f3w. Z jednej strony otacza\u0142y go pola i ogrody nale\u017c\u0105ce do mieszka\u0144c\u00f3w wsi G\u00f3rczyn, a z drugiej domy mieszkalne. Plan nekropolii nie odbiega\u0142 od innych cmentarzy budowanych w tym czasie. Ca\u0142y teren podzielony by\u0142 na ma\u0142e dzia\u0142ki, z g\u0142\u00f3wn\u0105 alej\u0105 biegn\u0105c\u0105 przez \u015brodek cmentarza, z kt\u00f3rej ma\u0142e \u015bcie\u017cki prowadzi\u0142y do poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ek. Wzd\u0142u\u017c alei ros\u0142y jesiony, lipy, klony, topole i wierzby. W 1920 roku na terenie nekropolii zasadzono oko\u0142o 30 \u015bwierk\u00f3w sprowadzonych z Ameryki Po\u0142udniowej, kt\u00f3re niestety zosta\u0142y zabite przez mrozy. Po tym wydarzeniu ponownie przeprowadzono prace porz\u0105dkowe. Wiele krzew\u00f3w i drzew ro\u015bnie do dzi\u015b, dzi\u0119ki czemu nekropolia zachowa\u0142a sw\u00f3j parkowy charakter i jest oaz\u0105 ciszy i spokoju. W 1991 roku przeprowadzono inwentaryzacj\u0119 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na terenie cmentarza rosn\u0105 584 drzewa i krzewy.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawdziwym arcydzie\u0142em architektonicznym tego miejsca jest neogotycka kaplica, kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1912 roku przy g\u0142\u00f3wnej alei. Zaprojektowa\u0142 j\u0105 Kazimierz Ruci\u0144ski. Architekt ten zaprojektowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c dom zarz\u0105dcy cmentarza, kt\u00f3ry powsta\u0142 obok wej\u015bcia, po lewej stronie, na skraju pierwszej dzia\u0142ki. Budynek wykonany jest w tym samym stylu co kaplica, a obecnie s\u0142u\u017cy jako biuro nekropolii. Jednym z najbardziej charakterystycznych element\u00f3w cmentarza jest monumentalna brama wykonana z \u017celiwnych pr\u0119t\u00f3w w 1914 roku. Centralnym elementem obu skrzyde\u0142 bramy jest monogram Chrystusa \u201eIHS\u201d wpisany w romb.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_pochowki\"><\/span>Pierwsze poch\u00f3wki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"737\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4320\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-21.png 1024w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-21-300x216.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-21-768x553.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-21-696x501.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tkowo cmentarz mia\u0142 by\u0107 zarz\u0105dzany przez przedstawicieli parafii \u015bw. Marcina i ko\u015bcio\u0142a Matki Boskiej Bolesnej, gdy\u017c powsta\u0142 na koszt obu parafii. P\u00f3\u017aniej parafia \u015bw. Marcina zrezygnowa\u0142a z prawa do wsp\u00f3lnego zarz\u0105dzania nekropoli\u0105, ale zachowa\u0142a prawo do chowania swoich parafian na cz\u0119\u015bci cmentarza.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszy poch\u00f3wek na cmentarzu, poznaniaka Mariana Morawskiego, odby\u0142 si\u0119 8 czerwca 1911 roku. Jednak do ko\u0144ca 1911 r., w ci\u0105gu zaledwie 7 miesi\u0119cy, dokonano ju\u017c 325 poch\u00f3wk\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich stanowi\u0142y noworodki i ma\u0142e dzieci, co wskazuje na wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w Poznania. Ciekawostk\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce pocz\u0105tkowo nekropolia nie posiada\u0142a ani jednej dzia\u0142ki przeznaczonej dla dzieci. W\u015br\u00f3d nazwisk os\u00f3b pochowanych na tym cmentarzu dominowali przedstawiciele rodzin, kt\u00f3re mieszka\u0142y w G\u00f3rczynie od wielu lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pochowanych stanowili ludzie ubodzy, kt\u00f3rych grzebano na koszt opieki spo\u0142ecznej. Z tego powodu w ci\u0105gu 20 lat istnienia nekropolii przewa\u017ca\u0142y groby ziemne, kt\u00f3re szybko si\u0119 zapada\u0142y, by zrobi\u0107 miejsce innym. Dopiero w latach 30. XX w., kiedy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces urbanizacji G\u00f3rczyna i \u0141azarza, na cmentarzu pojawi\u0142y si\u0119 groby murowane, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 przetrwa\u0142a do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nekropolia_w_czasie_II_wojny_swiatowej\"><\/span>Nekropolia w czasie II wojny \u015bwiatowej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"852\" height=\"568\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4323\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-22.png 852w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-22-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-22-768x512.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-22-696x464.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 852px) 100vw, 852px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W czasie okupacji cmentarz w G\u00f3rczynie by\u0142 jedn\u0105 z dw\u00f3ch funkcjonuj\u0105cych nekropolii rzymskokatolickich, ale jego zarz\u0105d przej\u0119li Niemcy. W tym okresie chowano tu Polak\u00f3w zamordowanych w obozach i wi\u0119zieniach. W dw\u00f3ch zbiorowych mogi\u0142ach spoczywaj\u0105 szcz\u0105tki co najmniej kilku tysi\u0119cy os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie ofiar Fortu VII i Domu \u017bo\u0142nierza. Ponadto spoczywaj\u0105 tu prochy os\u00f3b spalonych w krematorium Uniwersytetu Pozna\u0144skiego. Po<a href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/uk\/eternal\/poznan-pislya-drugoyi-svitovoyi-vijny\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> wojnie<\/a> wzniesiono tablice upami\u0119tniaj\u0105ce ofiary.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 50. i 60. przeprowadzono zakrojon\u0105 na szerok\u0105 skal\u0119 ekshumacj\u0119, kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a nekropoli\u0119 w G\u00f3rczynie. Z cmentarza \u015bw. Marcina przy ulicach Towarowej i Obornickiej wydobyto cia\u0142a kilkudziesi\u0119ciu os\u00f3b i tu je pochowano.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym momentem w historii G\u00f3rczy\u0144skiej nekropolii by\u0142o wpisanie jej do rejestru zabytk\u00f3w i obj\u0119cie ochron\u0105. Decyzja ta zapad\u0142a w lutym 1984 roku. Za wpisaniem cmentarza do rejestru zabytk\u00f3w przemawia\u0142o unikatowe za\u0142o\u017cenie parkowe z rzadkimi okazami ro\u015blin oraz szereg nagrobk\u00f3w o wysokich walorach artystycznych i historycznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Groby_znanych_osob\"><\/span>Groby znanych os\u00f3b<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Na cmentarzu na G\u00f3rczynie pochowany jest Franciszek Ratajczak (1887-1918), powstaniec wielkopolski. Nagrobek Ratajczaka zosta\u0142 zaprojektowany przez Stanis\u0142awa Jagmina w 1924 r., ale nie zachowa\u0142 si\u0119 do dzi\u015b \u2013 w czasie okupacji zosta\u0142 zniszczony przez Niemc\u00f3w. Obecny nagrobek pochodzi z 1968 roku i jest dzie\u0142em Ryszarda Skupina.<\/p>\n\n\n\n<p>Na tej nekropolii pochowany jest r\u00f3wnie\u017c Kazimierz Nowak. By\u0142 on podr\u00f3\u017cnikiem i dziennikarzem, kt\u00f3ry w latach 1931-1936 przemierzy\u0142 kontynent afryka\u0144ski z Trypolisu na Przyl\u0105dek Igielny i z powrotem. Pieszo Nowak pokona\u0142 40 000 kilometr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Na cmentarzu G\u00f3rczy\u0144skim pochowana jest te\u017c s\u0142ynna polska \u015bpiewaczka Maria Tr\u0105mpczy\u0144ska, kt\u00f3ra podbi\u0142a europejskie sceny operowe. A tak\u017ce Konstanty Antoni G\u00f3rski, znakomity skrzypek, kompozytor, dyrygent i pedagog, kt\u00f3ry przez kilka lat by\u0142 kapelmistrzem Teatru Wielkiego w Poznaniu. Napisa\u0142 dwie opery i wiele utwor\u00f3w instrumentalnych.<\/p>\n\n\n\n<p>W 2014 roku na Cmentarzu G\u00f3rczy\u0144skim zosta\u0142a pochowana Stanis\u0142awa Kwa\u015bniewska, aktorka teatralna i filmowa, kt\u00f3ra wyst\u0119powa\u0142a na deskach wielu polskich teatr\u00f3w. Du\u017ce wra\u017cenie na wielu osobach robi gr\u00f3b Suwalskich, gdzie spoczywaj\u0105 kolejne pokolenia rodziny znanych pozna\u0144skich przedsi\u0119biorc\u00f3w budowlanych.<\/p>\n\n\n\n<p>Na Cmentarzu G\u00f3rczy\u0144skim znajduje si\u0119 ponad 20 000 grob\u00f3w, a w ci\u0105gu ponad 100-letniej historii pochowano tu oko\u0142o 6 000 os\u00f3b.&nbsp; Nekropolia G\u00f3rczy\u0144ska to oczywi\u015bcie pi\u0119kne, spokojne miejsce, kt\u00f3re zdecydowanie warto odwiedzi\u0107 nie tylko w dniu Wszystkich \u015awi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cesz dosta\u0107 si\u0119 na cmentarz z Poznania transportem publicznym lub samochodem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nekropolia G\u00f3rczy\u0144ska jest jednym z najstarszych cmentarzy w Poznaniu. Mo\u017cna go por\u00f3wna\u0107 jedynie do cmentarzy w Je\u017cycach i D\u0119bicy. Miejsce to ma niesamowit\u0105 architektur\u0119 i ciekaw\u0105 histori\u0119, kt\u00f3r\u0105 om\u00f3wimy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo na poznan-future.eu. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od parafii i ko\u015bcio\u0142a Do ko\u0144ca XIX wieku mieszka\u0144cy G\u00f3rczyna i \u0141azarza nale\u017celi do parafii \u015bw. Marcina, a zmar\u0142ych [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":321,"featured_media":4036,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[2114,2772,2788,2786,2084,2088,2113,2789,2787,2792,2767,2791,2778,2085,2790,2081],"moimportance":[33],"motype":[1122],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-4310","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-architektura-poznania","9":"tag-architektura-poznania-w-okresie-miedzywojennym","11":"tag-ciekawa-historia-i-wspanialosc-cmentarza-gorczynskiego","12":"tag-historia-architektury","13":"tag-historia-architektury-starozytnej","14":"tag-historie-poznania","15":"tag-mieszkancy-gorczyna-i-lazarza","16":"tag-nekropolia-gorczynska","17":"tag-nekropolia-w-czasie-ii-wojny-swiatowej","18":"tag-niesamowita-architektura","19":"tag-pierwsze-pochowki","20":"tag-przewaga-stylow-architektonicznych","21":"tag-starozytna-architektura-poznania","22":"tag-ulepszenie-cmentarza","23":"tag-zamki-poznania","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/321"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4326,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4310\/revisions\/4326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4310"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4310"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4310"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}