{"id":4327,"date":"2024-11-30T19:46:07","date_gmt":"2024-11-30T18:46:07","guid":{"rendered":"https:\/\/poznan-future.eu\/?p=4327"},"modified":"2024-11-30T19:46:26","modified_gmt":"2024-11-30T18:46:26","slug":"tragiczna-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4327-tragiczna-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu","title":{"rendered":"Tragiczna katastrofa lotnicza w Poznaniu"},"content":{"rendered":"\n<p>10 czerwca 1952 roku w samym centrum Poznania rozbi\u0142 si\u0119 bombowiec Pe-2. Dziewi\u0119\u0107 os\u00f3b zgin\u0119\u0142o, a co najmniej dziesi\u0119\u0107 zosta\u0142o powa\u017cnie rannych. By\u0142a to najwi\u0119ksza katastrofa lotnicza z udzia\u0142em wojskowego samolotu w Polsce, w kt\u00f3rej ofiary stanowi\u0142o cywilne ludzkie \u017cycie. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce ta straszna tragedia przez d\u0142ugi czas by\u0142a trzymana w tajemnicy, jak informuje <a href=\"http:\/\/poznan-future.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"poznan-future.eu\">poznan-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0a8d0034770\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0a8d0034770\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4327-tragiczna-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu\/#Uzycie_radzieckiej_techniki\" title=\"U\u017cycie radzieckiej techniki\">U\u017cycie radzieckiej techniki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4327-tragiczna-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu\/#Fatalny_dzien_ofiary\" title=\"Fatalny dzie\u0144, ofiary\">Fatalny dzie\u0144, ofiary<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4327-tragiczna-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu\/#Sledztwo_w_sprawie_katastrofy\" title=\"\u015aledztwo w sprawie katastrofy\">\u015aledztwo w sprawie katastrofy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4327-tragiczna-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu\/#Tajemnica_owiana_mrokiem\" title=\"Tajemnica owiana mrokiem\">Tajemnica owiana mrokiem<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Uzycie_radzieckiej_techniki\"><\/span>U\u017cycie radzieckiej techniki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"912\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4328\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-23.png 1600w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-23-300x171.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-23-768x438.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-23-1536x876.png 1536w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-23-696x397.png 696w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-23-1068x609.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W tamtych czasach polska armia korzysta\u0142a z radzieckiej techniki, kt\u00f3ra pozosta\u0142a po II wojnie \u015bwiatowej. W jej sk\u0142ad wchodzi\u0142y m.in. cz\u0119sto u\u017cywane bombowce Pe-2. Radzieccy piloci, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017cali do Poznania, byli zaskoczeni, \u017ce w Polsce nadal wykorzystywano przestarza\u0142\u0105 technik\u0119, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w z\u0142ym stanie technicznym. W 1950 roku radzieckie jednostki bombowej aviacji otrzyma\u0142y nowocze\u015bniejszy samolot Il-28, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 Pe-2.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Fatalny_dzien_ofiary\"><\/span>Fatalny dzie\u0144, ofiary<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"788\" height=\"554\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4331\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-24.png 788w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-24-300x211.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-24-768x540.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-24-696x489.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 788px) 100vw, 788px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>10 czerwca 1952 roku, o godzinie 8:15 rano, dwusilnikowy bombowiec Pe-2, nale\u017c\u0105cy do 2. eskadry 21. pu\u0142ku wywiadowczego, pilotowany przez podporucznika Zdzis\u0142awa Lar\u0119, wystartowa\u0142 z lotniska \u0141awica. Na pok\u0142adzie znajdowa\u0142 si\u0119 nawigator Stanis\u0142aw Kucz i radiotelegrafista J\u00f3zef Bednarek. Za\u0142oga wykonywa\u0142a lot treningowy wok\u00f3\u0142 Poznania. Nied\u0142ugo potem pilot zg\u0142osi\u0142 awari\u0119 prawego silnika i skierowa\u0142 samolot w stron\u0119 lotniska \u0141awica, wysuwaj\u0105c podwozie. Prawdopodobnie mia\u0142 zamiar l\u0105dowa\u0107 awaryjnie. Jednak w miejscu, w kt\u00f3rym zamierza\u0142 l\u0105dowa\u0107, znajdowa\u0142o si\u0119 wielu dzieci graj\u0105cych w pi\u0142k\u0119. Dlatego musia\u0142 wykona\u0107 awaryjne l\u0105dowanie w innym miejscu. W ci\u0105gu kilku minut samolot zacz\u0105\u0142 opada\u0107. Bombowiec uderzy\u0142 podwoziem w dach jednej z budowli, a nast\u0119pnie rozbi\u0142 si\u0119 o nasyp budowanego w\u00f3wczas mostu Juliana Marchlewskiego. Po czym odbi\u0142 si\u0119 i uderzy\u0142 w g\u00f3rny s\u0142up linii tramwajowej. Nast\u0105pi\u0142a bardzo silna eksplozja paliwa i amunicji, ogie\u0144 obj\u0105\u0142 drzewa i pobliskie budynki.<\/p>\n\n\n\n<p>W wyniku tej tragicznej katastrofy Zdzis\u0142aw Lara i J\u00f3zef Bednarek zgin\u0119li na miejscu. Stanis\u0142awowi Kuczowi uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 moment upadku samolotu, poniewa\u017c przed uderzeniem podwoziem w dach magazynu, otworzy\u0142 w\u0142az, najprawdopodobniej maj\u0105c zamiar wyskoczy\u0107 z spadochronem, ale wysoko\u015b\u0107 by\u0142a zbyt ma\u0142a. Podczas uderzenia k\u00f3\u0142 o dach, Kucz wypad\u0142 z kabiny na stert\u0119 kamieni. Zosta\u0142 przewieziony do szpitala, ale z powodu ci\u0119\u017ckich obra\u017ce\u0144 zmar\u0142. Opr\u00f3cz trzech cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi, na miejscu zgin\u0119\u0142o 9 os\u00f3b (pracownicy zak\u0142adu telekomunikacyjnego i przypadkowi przechodnie).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sledztwo_w_sprawie_katastrofy\"><\/span>\u015aledztwo w sprawie katastrofy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"852\" height=\"473\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-25.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4334\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-25.png 852w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-25-300x167.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-25-768x426.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-25-696x386.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 852px) 100vw, 852px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Awiacja katastrofy zosta\u0142a zbadana przez komisj\u0119 pod przewodnictwem \u00f3wczesnego szefa polskich si\u0142 powietrznych, genera\u0142a Iwana Turkiela, przez trzy dni. Po wst\u0119pnym przegl\u0105dzie miejsca katastrofy ustalono, \u017ce w czasie lotu nagle przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 prawy silnik (zgi\u0119\u0142a si\u0119 tuleja cylindra). Jednak win\u0105 za katastrof\u0119 obarczono pilota Zdzis\u0142awa Lar\u0119, kt\u00f3ry rzekomo uleg\u0142 panice i niew\u0142a\u015bciwie przeprowadzi\u0142 awaryjne l\u0105dowanie. Po tych wst\u0119pnych badaniach komisja dzia\u0142a\u0142a niezwykle szybko, prawdopodobnie kieruj\u0105c si\u0119 politycznymi wzgl\u0119dami tamtego czasu. Potwierdza to fakt, \u017ce nie podj\u0119to pr\u00f3by ustalenia, kiedy dok\u0142adnie dosz\u0142o do awarii w trakcie lotu i w jakim stanie by\u0142 drugi silnik. Czy dzia\u0142a\u0142 on do ko\u0144ca, czy tak\u017ce uleg\u0142 awarii.<\/p>\n\n\n\n<p>Cztery dni po katastrofie Turkel nakaza\u0142 sprawdzenie silnik\u00f3w bombowc\u00f3w Pe-2, w szczeg\u00f3lno\u015bci szczelno\u015bci uszczelki g\u00f3rnej tulei cylindra. Prawdopodobnie wykryto wad\u0119 techniczn\u0105. W efekcie sze\u015b\u0107 silnik\u00f3w zosta\u0142o rozebranych, a cztery naprawiono bez demonta\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<p>Piloci wiedzieli, \u017ce bombowce Pe-2 znajduj\u0105 si\u0119 w z\u0142ym stanie technicznym, wi\u0119c nie by\u0142o nic dziwnego w tym, \u017ce dosz\u0142o do awarii silnika. Zgodnie z wypowiedziami pilot\u00f3w, w 1952 roku za\u0142ogi Pe-2 wykonywa\u0142y loty treningowe z \u0142adunkiem bombowym przekraczaj\u0105cym normy ustalone przez tw\u00f3rc\u00f3w samolotu. Katastrofy tych bombowc\u00f3w zdarza\u0142y si\u0119 nawet w\u015br\u00f3d za\u0142\u00f3g z du\u017cym do\u015bwiadczeniem.<\/p>\n\n\n\n<p>15 lipca 1952 roku mia\u0142a miejsce podobna katastrofa z inn\u0105 za\u0142og\u0105. Po starcie, pilot samolotu Pe-2 Kazimierz Niewiadomski i podporucznik-nawigator Marian Przebisz byli zmuszeni do l\u0105dowania na kad\u0142ubie, 13 km na zach\u00f3d od lotniska \u0141awica w Poznaniu. Za\u0142odze si\u0119 uda\u0142o, poniewa\u017c podczas bocznego zsuwu koniec skrzyd\u0142a zahaczy\u0142 o du\u017ce drzewo akacji, kt\u00f3re przesz\u0142o mi\u0119dzy d\u017awigarami skrzyd\u0142a i dosz\u0142o do prawego silnika. W tym samym czasie ogon samolotu uderzy\u0142 w s\u0142up telegraficzny i od\u0142ama\u0142 si\u0119. Za\u0142oga dozna\u0142a drobnych obra\u017ce\u0144, a samolot zosta\u0142 przeznaczony do z\u0142omowania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tajemnica_owiana_mrokiem\"><\/span>Tajemnica owiana mrokiem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, za czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w Stalina, by\u0142o absolutnie nieakceptowalne, aby wspomina\u0107 o awariach radzieckiej techniki wojskowej. Centralne Biuro Kontroli Prasy, Publikacji i Wyst\u0105pie\u0144 cenzurowa\u0142o ka\u017cdy tekst tego typu, opublikowany w prasie lub nadany przez Polskie Radio. W publikacjach zakazywano informowania o wypadkach z udzia\u0142em sprz\u0119tu wojskowego lub samolot\u00f3w. Cenzorzy uznawali takie informacje za ujawnienie tajemnicy pa\u0144stwowej.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awiadkowie i rodziny cywilnych ofiar, \u017co\u0142nierze, zachowywali milczenie. Z obawy przed represjami, katastrofa bombowca, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 po\u017carem i \u015bmierci\u0105 9 os\u00f3b, by\u0142a owiana tajemnic\u0105 przez ponad p\u00f3\u0142 wieku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 czerwca 1952 roku w samym centrum Poznania rozbi\u0142 si\u0119 bombowiec Pe-2. Dziewi\u0119\u0107 os\u00f3b zgin\u0119\u0142o, a co najmniej dziesi\u0119\u0107 zosta\u0142o powa\u017cnie rannych. By\u0142a to najwi\u0119ksza katastrofa lotnicza z udzia\u0142em wojskowego samolotu w Polsce, w kt\u00f3rej ofiary stanowi\u0142o cywilne ludzkie \u017cycie. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce ta straszna tragedia przez d\u0142ugi czas by\u0142a trzymana w tajemnicy, jak informuje [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":337,"featured_media":4094,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2801,2796,2113,2795,2802,2798,2797,2800,2794,2793,2799],"motype":[1122],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4327","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-awiacja-katastrofy","9":"tag-centrum-poznania","10":"tag-historie-poznania","11":"tag-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu","12":"tag-marian-przebisz","13":"tag-najwieksza-katastrofa-lotnicza","14":"tag-pe-2","15":"tag-sledztwo-w-sprawie-katastrofy","16":"tag-tragiczna-katastrofa-lotnicza","17":"tag-tragiczna-katastrofa-lotnicza-w-poznaniu","18":"tag-uzycie-radzieckiej-techniki","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/337"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4327"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4337,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4327\/revisions\/4337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4327"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4327"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4327"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}