{"id":4338,"date":"2024-11-30T20:49:33","date_gmt":"2024-11-30T19:49:33","guid":{"rendered":"https:\/\/poznan-future.eu\/?p=4338"},"modified":"2024-11-30T20:49:54","modified_gmt":"2024-11-30T19:49:54","slug":"historia-tramwaju-konnego-w-poznaniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-4338-historia-tramwaju-konnego-w-poznaniu","title":{"rendered":"Historia tramwaju konnego w Poznaniu"},"content":{"rendered":"\n<p>W 1880 roku po ulicach Poznania zacz\u0105\u0142 kursowa\u0107 tramwaj konny, kt\u00f3ry umo\u017cliwia\u0142 mieszka\u0144com dotarcie do Dworca G\u0142\u00f3wnego i Starego Rynku. Wydarzenie to zapocz\u0105tkowa\u0142o ciekaw\u0105 histori\u0119 tramwaj\u00f3w w stolicy Wielkopolski, pisze<a href=\"https:\/\/poznan-future.eu\/uk\"> poznan-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Od powoz\u00f3w konnych do omnibus\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"380\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-26.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4339\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-26.png 600w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-26-300x190.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Rozw\u00f3j miast w XIX wieku wymaga\u0142 nowych rozwi\u0105za\u0144 w dziedzinie \u0142\u0105czno\u015bci. Rewolucja przemys\u0142owa, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a miejsce w tym stuleciu, wp\u0142yn\u0119\u0142a na transport, zar\u00f3wno towarowy, jak i pasa\u017cerski. Utworzenie regularnych po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych mi\u0119dzy miastami doprowadzi\u0142o do budowy stacji, a co za tym idzie, do wzrostu liczby pasa\u017cer\u00f3w i problem\u00f3w z ich przewo\u017ceniem. Zaprz\u0119gi konne nie by\u0142y ju\u017c w stanie obs\u0142u\u017cy\u0107 du\u017cej liczby os\u00f3b, a ponadto by\u0142y drogie i cz\u0119sto korzystali z nich tylko zamo\u017cni mieszka\u0144cy. Jedynym popularnym pojazdem w \u00f3wczesnym Poznaniu by\u0142 omnibus, czyli wielomiejscowy, kryty pow\u00f3z konny. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce omnibusy by\u0142y poprzednikami wsp\u00f3\u0142czesnych autobus\u00f3w. Po raz pierwszy pojawi\u0142y si\u0119 w Pary\u017cu w 1662 roku. Stopniowo transport ten stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej powszechny, a\u017c w XIX wieku zacz\u0105\u0142 kursowa\u0107 we wszystkich wi\u0119kszych miastach europejskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Omnibusy zosta\u0142y jednak wkr\u00f3tce zast\u0105pione przez powozy konne. G\u0142adka powierzchnia szyn, w por\u00f3wnaniu do nier\u00f3wnej nawierzchni dr\u00f3g, pozwala\u0142a na osi\u0105ganie wi\u0119kszych pr\u0119dko\u015bci. Pierwszy tramwaj konny pojawi\u0142 si\u0119 w Nowym Jorku w 1852 roku, ci\u0105gni\u0119ty przez jednego lub dwa konie. Jednak ze wzgl\u0119du na ograniczon\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 koni, ten \u015brodek transportu r\u00f3wnie\u017c si\u0119 nie sprawdzi\u0142. Dodatkowo pojawi\u0142 si\u0119 du\u017cy problem &#8211; zanieczyszczenie ulic ko\u0144skimi odchodami. W 1870 roku pojawi\u0142y si\u0119 tramwaje parowe, a w 1851 roku na ulice Berlina wyjecha\u0142 pierwszy tramwaj elektryczny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Budowa linii tramwaju konnego<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1077\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-27.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4342\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-27.png 1500w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-27-300x215.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-27-768x551.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-27-696x500.png 696w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-27-1068x767.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W latach 70. XIX wieku w Poznaniu istnia\u0142y dobre warunki do budowy linii tramwaju konnego. To w\u0142a\u015bnie w tym okresie zosta\u0142 wybudowany most nad torami tramwajowymi, a w 1879 roku powsta\u0142 budynek dworca kolejowego i wytyczono ulic\u0119 Pa\u0142acow\u0105. Magistrat podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o po\u0142\u0105czeniu dworca z centrum miasta. Koncesja na budow\u0119 linii tramwajowej zosta\u0142a przyznana w czerwcu 1880 roku berli\u0144skim przedsi\u0119biorcom Otto Reymerowi i Otto Maschowi, kt\u00f3rzy natychmiast rozpocz\u0119li budow\u0119 linii kolejowej.<\/p>\n\n\n\n<p>W dniu 30 lipca 1880 roku trasa zosta\u0142a skontrolowana przez policj\u0119. Nast\u0119pnego dnia na ulice Poznania wyjecha\u0142 pierwszy pow\u00f3z konny. Trasa wiod\u0142a od dworca kolejowego przez Bram\u0119 Berli\u0144sk\u0105, ulic\u0105 \u015awi\u0119tego Marcina do Starego Rynku. W pa\u017adzierniku 1880 roku zosta\u0142y uruchomione dwie kolejne linie tramwajowe. Pierwsza z nich, linia \u201ebia\u0142a\u201d, bieg\u0142a od dworca kolejowego przez plac Wilhelma do<a href=\"https:\/\/poznan-name.eu\/uk\/eternal-2924-pro-tumskyj-ostriv\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Wyspy<\/a> Tumskiej, a druga, linia \u201eczerwona\u201d, rozpoczyna\u0142a bieg od dworca kolejowego i bieg\u0142a przez Ma\u0142e Garbary do<a href=\"https:\/\/poznan-name.eu\/uk\/eternal-2924-pro-tumskyj-ostriv\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Wyspy Tumskiej<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo, \u017ce przewozy tramwajowe cieszy\u0142y si\u0119 ogromnym zainteresowaniem, berli\u0144scy przedsi\u0119biorcy pope\u0142nili dwa b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re wkr\u00f3tce doprowadzi\u0142y ich do bankructwa. Po pierwsze przebieg trasy okaza\u0142 si\u0119 b\u0142\u0119dny, a po drugie tramwaje i trasa mia\u0142y oznaczenia w j\u0119zyku niemieckim, co spowodowa\u0142o bojkot tego typu transportu przez Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Wkr\u00f3tce firma \u201eReymer &amp; Masch\u201d stworzy\u0142a w Poznaniu du\u017c\u0105 sie\u0107 tramwaj\u00f3w konnych. Jej koncesja zosta\u0142a wykupiona w sierpniu 1880 roku przez sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 \u201cPosener Pferdeeisenbahn Gessellschaft\u201d. Wkr\u00f3tce potem za\u0142o\u017cy\u0142a ona zajezdni\u0119 tramwajow\u0105 przy ulicy Gajowej w Jerzycach.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1881 roku d\u0142ugo\u015b\u0107 wszystkich linii tramwajowych w Poznaniu wynosi\u0142a 9,7 km. Tabor sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z wagon\u00f3w zamkni\u0119tych z 12 miejscami siedz\u0105cymi i 12 miejscami stoj\u0105cymi. By\u0142y te\u017c wagony otwarte (letnie) z 28 miejscami siedz\u0105cymi i 6 stoj\u0105cymi. W 1884 roku linia czerwona i linia kolejowa zosta\u0142y zamkni\u0119te, a tory zdemontowane. W ten spos\u00f3b d\u0142ugo\u015b\u0107 linii tramwajowych zosta\u0142a zredukowana do 3,5 km.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1889 roku wybudowano lini\u0119 tramwajow\u0105 z Placu Wilhelma do Je\u017cyckiego Ogrodu Zoologicznego, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas poza miastem. Tramwaje kursowa\u0142y tam jednak tylko w niedziele i \u015bwi\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przej\u015bcie na tramwaje elektryczne<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"572\" src=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-28.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4345\" srcset=\"https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-28.png 800w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-28-300x215.png 300w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-28-768x549.png 768w, https:\/\/cdn.poznan-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2024\/11\/image-28-696x498.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1895 roku sp\u00f3\u0142ka Union Elektrizit\u00e4ts Gesellschaft wykupi\u0142a pakiet akcji kontrolnych Pozna\u0144skiej Kolei Konnej, co oznacza\u0142o przysz\u0142\u0105 elektryfikacj\u0119 linii tramwajowych. W tym okresie rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c negocjacje mi\u0119dzy w\u0142adzami Poznania a gminami podmiejskimi w sprawie budowy tramwaj\u00f3w elektrycznych. Nast\u0119pnie po\u0142o\u017cono dwie nowe jednotorowe linie tramwaj\u00f3w konnych. Pierwsza linia bieg\u0142a od ogrodu zoologicznego w Jerzycach ulicami Kolejow\u0105 i Jadwigi do Starego Rynku. W 1897 roku przed\u0142u\u017cono j\u0105 do ulicy Polnej. Druga trasa bieg\u0142a od Starego Rynku do Bramy Wildeckiej. Tramwaje kursowa\u0142y przez ulic\u0119 Wroc\u0142awsk\u0105, plac Piotra Poleskiego i ulic\u0119 P\u00f3\u0142wiejsk\u0105. D\u0142ugo\u015b\u0107 funkcjonuj\u0105cych linii si\u0119ga\u0142a 6 km.<\/p>\n\n\n\n<p>Jesieni\u0105 1897 roku firma \u201ePosener Strassenbahn\u201d otrzyma\u0142a licencj\u0119 na produkcj\u0119 tramwaj\u00f3w elektrycznych. Rozpocz\u0119to budow\u0119 trakcji i wymian\u0119 starych szyn na nowe. Ostatni raz tramwaje konne kursowa\u0142y po ulicach Poznania 5 maja 1898 roku. Nast\u0119pnego dnia zast\u0105pi\u0142y je tramwaje elektryczne. Ponad 80 koni, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, zosta\u0142o sprzedanych na wielkich aukcjach. Wozy przerobiono na przyczepy do tramwaj\u00f3w elektrycznych. Zajezdnia w Gajowie zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c zmodernizowana, aby pomie\u015bci\u0107 tabor elektryczny. Tak zako\u0144czy\u0142a si\u0119 historia tramwaj\u00f3w konnych w Poznaniu.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1880 roku po ulicach Poznania zacz\u0105\u0142 kursowa\u0107 tramwaj konny, kt\u00f3ry umo\u017cliwia\u0142 mieszka\u0144com dotarcie do Dworca G\u0142\u00f3wnego i Starego Rynku. Wydarzenie to zapocz\u0105tkowa\u0142o ciekaw\u0105 histori\u0119 tramwaj\u00f3w w stolicy Wielkopolski, pisze poznan-future.eu. Od powoz\u00f3w konnych do omnibus\u00f3w Rozw\u00f3j miast w XIX wieku wymaga\u0142 nowych rozwi\u0105za\u0144 w dziedzinie \u0142\u0105czno\u015bci. Rewolucja przemys\u0142owa, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a miejsce w tym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":354,"featured_media":4120,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2811,2084,2805,2804,2803,2113,2813,2806,2812,2807,2810],"motype":[1122],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4338","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-firma-reymer-masch","9":"tag-historia-architektury","10":"tag-historia-tramwaju","11":"tag-historia-tramwaju-konnego","12":"tag-historia-tramwaju-konnego-w-poznaniu","13":"tag-historie-poznania","14":"tag-linie-tramwajowa-z-placu-wilhelma","15":"tag-omnibus","16":"tag-posener-pferdeeisenbahn-gessellschaft","17":"tag-rewolucja-przemyslowa","18":"tag-reymer-masch","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/354"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4338"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4348,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4338\/revisions\/4348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4338"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4338"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4338"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}