{"id":7422,"date":"2025-08-02T12:01:28","date_gmt":"2025-08-02T10:01:28","guid":{"rendered":"https:\/\/poznan-future.eu\/?p=7422"},"modified":"2025-08-02T12:31:58","modified_gmt":"2025-08-02T10:31:58","slug":"pojawienie-sie-i-rozwoj-drukarstwa-w-poznaniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/eternal-7422-pojawienie-sie-i-rozwoj-drukarstwa-w-poznaniu","title":{"rendered":"Pojawienie si\u0119 i rozw\u00f3j drukarstwa w Poznaniu"},"content":{"rendered":"\n

Wynalezienie technologii druku z wykorzystaniem prasy drukarskiej przypisuje si\u0119 Johannesowi Gutenbergowi. To w\u0142a\u015bnie on w 1439 roku w niemieckim mie\u015bcie Moguncja opracowa\u0142 ten wynalazek, od kt\u00f3rego oficjalnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 europejska epoka drukarstwa. Oczywi\u015bcie, wcze\u015bniej teksty by\u0142y przekazywane na r\u00f3\u017cne sposoby, a drukarstwo towarzyszy ludzko\u015bci przez ca\u0142\u0105 jej histori\u0119. My za\u015b zapraszamy do poznania historii pojawienia si\u0119 i rozwoju drukarstwa w Poznaniu na\u00a0poznan-future.eu<\/a><\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tka historia drukarstwa w Polsce<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Drukarstwo w formie najbardziej zbli\u017conej do wsp\u00f3\u0142czesnej zacz\u0119\u0142o rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 na terenie Polski pod koniec XV wieku. Przyczyni\u0142 si\u0119 do tego wynalazek Gutenberga i pierwsza Biblia, kt\u00f3r\u0105 wydrukowa\u0142 now\u0105 metod\u0105. To zach\u0119ci\u0142o drukarzy z Europy Zachodniej do szerzenia nowego rzemios\u0142a za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W tamtych latach stolic\u0105 Polski by\u0142 Krak\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie tutaj koncentrowa\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 naukowc\u00f3w, artyst\u00f3w i kupc\u00f3w. Pierwsz\u0105 drukarni\u0119 w mie\u015bcie otworzy\u0142 w 1465 roku G\u00fcnther Zainer z Augsburga. W 1491 roku pierwsze wydanie cyrylic\u0105 zosta\u0142o wydrukowane przez Szwajpolta Fiolla.<\/p>\n\n\n\n

Warto zaznaczy\u0107, \u017ce niekt\u00f3re p\u00f3\u0142nocne, obecnie polskie miasta, nale\u017ca\u0142y w\u00f3wczas do Prus. Za\u0142o\u017cy\u0142y one w\u0142asne drukarnie wcze\u015bniej, poniewa\u017c by\u0142y znacznie bli\u017cej wynalazc\u00f3w drukarstwa. Niemniej jednak, og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, odst\u0119py czasowe mi\u0119dzy rozwojem druku na terenie wsp\u00f3\u0142czesnej Polski by\u0142y niewielkie. St\u0105d te\u017c Pozna\u0144 do\u0142\u0105czy\u0142 do tego procesu nieco p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawe jest to, \u017ce pierwsze drukarnie w Polsce do\u015b\u0107 cz\u0119sto otwierali przedstawiciele innych kraj\u00f3w. Byli to innowatorzy i przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3rzy nie bali si\u0119 zaryzykowa\u0107 i rozpocz\u0105\u0107 zupe\u0142nie now\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terenie kraju. W Krakowie cz\u0119sto byli to Niemcy, a tak\u017ce Holendrzy. Znana by\u0142a holenderska drukarnia \u201eTypographus Sermonum Papae Leonis I\u201d, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a od 1473 roku. Jednym z pierwszych komercyjnych drukarzy by\u0142 Johann Haller, kt\u00f3ry w 1505 roku otworzy\u0142 drukarni\u0119 w Krakowie, a w 1509 roku wydrukowa\u0142 \u0142aci\u0144skie t\u0142umaczenie greckich wierszy Teofilakta Symokatty.<\/p>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j drukarstwa w Poznaniu: przyczyny i uwarunkowania<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W Krakowie pod koniec XVI wieku dzia\u0142a\u0142o siedem drukarni. W 1610 roku by\u0142o ich dziesi\u0119\u0107. Jednak ju\u017c po kilku latach nast\u0105pi\u0142 stopniowy upadek drukarstwa. I tak, na rok 1650 pozosta\u0142y trzy drukarnie \u015bwieckie i kilka ko\u015bcielnych. Je\u015bli chodzi o Pozna\u0144, to w mie\u015bcie sytuacja wygl\u0105da\u0142a odwrotnie. W\u0142a\u015bnie w tym czasie pojawi\u0142o si\u0119 i zacz\u0119\u0142o rozwija\u0107 drukarstwo.<\/p>\n\n\n\n

Rzecz w tym, \u017ce przez poprzednie dwie\u015bcie lat Pozna\u0144 przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w wa\u017cny europejski o\u015brodek handlu. Przez miasto przebiega\u0142 szlak handlowy z Krakowa nad Morze Ba\u0142tyckie. Przewo\u017cono nim byd\u0142o, futra, s\u00f3l, tekstylia i zio\u0142a, sk\u00f3ry i wosk. Sta\u0142o si\u0119 to podstaw\u0105 aktywnej wymiany towarowej w Poznaniu, co z kolei przyci\u0105ga\u0142o do miasta du\u017c\u0105 liczb\u0119 zamo\u017cnych, aktywnych i inicjatywnych ludzi.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142otym wiekiem dla Poznania sta\u0142 si\u0119 XVI wiek. Miasto sta\u0142o si\u0119 wiod\u0105cym centrum kultury, wiedzy medycznej i handlu mi\u0119dzynarodowego. To w\u0142a\u015bnie tutaj koncentrowa\u0142 si\u0119 handel tranzytowy mi\u0119dzy krajami zachodu i wschodu, a tak\u017ce polski import. Kwit\u0142y handel i rzemios\u0142o, zw\u0142aszcza produkcja sk\u00f3r, piwa i mi\u0119sa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w pracowa\u0142a w r\u00f3\u017cnorodnych rzemios\u0142ach, a pod wzgl\u0119dem produkcji Pozna\u0144 zaj\u0105\u0142 drugie miejsce po Gda\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnolegle miasto sta\u0142o si\u0119 znanym o\u015brodkiem edukacyjnym, gdy\u017c rozw\u00f3j przemys\u0142u wymaga\u0142 specjalist\u00f3w. Je\u015bli chodzi o zamo\u017cnych ludzi, kt\u00f3rzy osiedlali si\u0119 w Poznaniu, to d\u0105\u017cyli oni do zapewnienia swoim dzieciom najlepszego wykszta\u0142cenia. W 1519 roku za\u0142o\u017cono Akademi\u0119 Lubra\u0144skiego, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 drugim o\u015brodkiem szkolnictwa wy\u017cszego w Polsce. Od 1573 roku zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 Kolegium Jezuit\u00f3w. W 1780 roku te dwie instytucje po\u0142\u0105czono w Pozna\u0144sk\u0105 Szko\u0142\u0119 Wydzia\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j edukacji przyspieszy\u0142 powstawanie w mie\u015bcie drukarni, papierni i ksi\u0119garni. Zatem, w czasie gdy w wielu innych miastach drukarstwo podupada\u0142o, w Poznaniu zyska\u0142o znaczne rozpowszechnienie. Wydawcy<\/a> ksi\u0105\u017cek mieli tu popyt na swoje produkty, a wi\u0119c \u015bmia\u0142o rozszerzali produkcj\u0119 i asortyment.<\/p>\n\n\n\n

Znane pierwodruki w j\u0119zyku polskim<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na koniec warto powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o najstarszych pierwodrukach w j\u0119zyku polskim. Najbardziej znany z nich nosi nazw\u0119 \u201eAlmanach cracoviense ad annum\u201d i datowany jest na 1474 rok. To jednostronicowy astronomiczny kalendarz \u015bcienny, kt\u00f3ry wydrukowa\u0142 i wyda\u0142 Kasper Straube. Jedyny zachowany egzemplarz tego wydania przechowywany jest na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim i ma wymiary 37 cm na 26,2 cm.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy tekst w j\u0119zyku polskim wydrukowano w 1475 roku we Wroc\u0142awiu. Pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 sta\u0142a si\u0119 \u201eHistoria m\u0119cze\u0144stwa Pana naszego Jezusa Chrystusa\u201d, kt\u00f3r\u0105 w 1508 roku wyda\u0142 Johann Haller. Przez d\u0142ugi czas za taki pierwodruk uwa\u017cano \u201eHortulus Animae polonice\u201d, wydany w Krakowie, ale datuje si\u0119 go na rok 1513. Ostatni znany egzemplarz tej ksi\u0105\u017cki, niestety, zagin\u0105\u0142 w latach drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

Wydawcy z Poznania nie pozostawili historii znanych pierwodruk\u00f3w, ale pocz\u0105wszy od XVI wieku, pracowali do\u015b\u0107 aktywnie. Od tego czasu drukarstwo kontynuowa\u0142o sw\u00f3j rozw\u00f3j w mie\u015bcie, stopniowo przechodz\u0105c do nowych technologii i rozwi\u0105za\u0144. Obecnie r\u00f3wnie\u017c pozostaje wa\u017cn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 i trudno wyobrazi\u0107 sobie miasto bez licznych ksi\u0119garni i drukarni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wynalezienie technologii druku z wykorzystaniem prasy drukarskiej przypisuje si\u0119 Johannesowi Gutenbergowi. To w\u0142a\u015bnie on w 1439 roku w niemieckim mie\u015bcie Moguncja opracowa\u0142 ten wynalazek, od kt\u00f3rego oficjalnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 europejska epoka drukarstwa. Oczywi\u015bcie, wcze\u015bniej teksty by\u0142y przekazywane na r\u00f3\u017cne sposoby, a drukarstwo towarzyszy ludzko\u015bci przez ca\u0142\u0105 jej histori\u0119. My za\u015b zapraszamy do poznania historii pojawienia […]<\/p>\n","protected":false},"author":344,"featured_media":7358,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[3438,2766,2113,3439,3441,3440,3444,3442,3445,3443],"moimportance":[30,33],"motype":[1122],"moformat":[2911],"class_list":{"0":"post-7422","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-drukarstwo","9":"tag-historia","10":"tag-historie-poznania","11":"tag-krotka-historia-drukarstwa","12":"tag-przyczyny","13":"tag-rozwoj-drukarstwa-w-poznaniu","14":"tag-tekst","15":"tag-uwarunkowania","16":"tag-wydawcy","17":"tag-znane-pierwodruki","18":"moimportance-golovna-novyna","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna-longrid"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/344"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7422"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7423,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7422\/revisions\/7423"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7422"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=7422"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=7422"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/poznan-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=7422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}