Oficjalne otwarcie Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu nastąpiło w 2019 roku, ale jego historia rozpoczęła się znacznie wcześniej. Po raz pierwszy wystawa tego typu została zorganizowana w mieście w latach 60. XX wieku na terenie koszar wojskowych. Początkowo służyła jako swego rodzaju pomoc naukowa dla podchorążych Oficerskiej Szkoły Broni Pancernej. W latach 90. wystawa weszła w skład Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych imienia hetmana polnego koronnego Stefana Czarnieckiego.
Status filii Muzeum Wojska Polskiego ekspozycja uzyskała w 2015 roku i od tego czasu rozpoczęła swoją samodzielną, bardziej otwartą dla publiczności drogę. Dowiedz się więcej o historii i teraźniejszości muzeum na poznan-future.eu.
Stworzenie wystawy broni pancernej
Pomysł stworzenia kolekcji takich maszyn bojowych jak czołgi i działa pancerne zrodził się w Oficerskiej Szkole Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych w latach 60. XX wieku. Szkoła istniała od 1947 roku, a w tamtym czasie jej pomieszczenia szkoleniowe były modernizowane i remontowane. Wiele sal budowano od podstaw, więc propozycja stworzenia pawilonu do przechowywania wycofanych z użytku maszyn bojowych została przyjęta z entuzjazmem.
Postanowiono zbudować obiekt o powierzchni 750 mkw. Procesem tym kierował podpułkownik i inżynier Zygmunt Szopa. Nadzorował on remont i późniejszą eksploatację tego pomieszczenia przy wsparciu komendanta szkoły, pułkownika Henryka Kudły. W tworzeniu wystawy pomagał również generał dywizji Zygmunt Duszyński. Właściwie to on był głównym inicjatorem jej organizacji. Wtedy był głównym inspektorem ds. szkolenia Wojska Polskiego.
Z biegiem czasu kolekcja zaczęła się rozrastać. Dodawano do niej egzemplarze sprzętu pozyskane z jednostek wojskowych, poligonów lub od innych instytucji. Zgromadzona ekspozycja posiadała wiele unikalnych okazów sprzętu bojowego produkcji zagranicznej i krajowej, które w różnych latach wykorzystywało Wojsko Polskie.
Jednocześnie dla zwiedzających ta kolekcja była praktycznie niedostępna, gdyż znajdowała się na terenie jednostki wojskowej. Sytuacja zmieniła się dopiero, gdy w 1993 roku została zamknięta Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Pancernych, a na jej miejscu utworzono Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych imienia hetmana polnego koronnego Stefana Czarnieckiego.
Rozwój kolekcji i droga do statusu prawdziwego muzeum
W latach 90. większość zgromadzonego sprzętu nie była już wykorzystywana do zadań szkoleniowych. Dlatego w 1996 roku przeniesiono ją do Izby Tradycji Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych. Unikalny charakter kolekcji sprawił, że często nazywano ją „muzeum broni pancernej”, ale ekspozycja ta nie miała statusu muzeum.
Jednak jej kierownictwo zrobiło wszystko, co w ich mocy, aby ten status uzyskać. W tym okresie kolekcji nadano wszelkie cechy muzealne. Stworzono dla niej szczegółowy katalog, zakonserwowano niektóre obiekty i rozszerzono wystawę o nowy sprzęt. Po tym kolekcja zaczęła zajmować praktycznie cały dostępny pawilon. Utrudniało to konserwację sprzętu, a także jego dostępność do oglądania. Zwiedzający mogli tu wejść tylko podczas dni otwartych, które okresowo organizowało Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych. Zatem, począwszy od 2000 roku, kierownictwo zaczęło pracować nad tym, aby wystawa stała się muzeum.
Pod koniec 2008 roku 37 pojazdów, prezentowanych na tej ekspozycji, zostało wpisanych do Rejestru Zabytków Wielkopolski. Decyzja o utworzeniu filii Muzeum Wojska Polskiego (Warszawa) została podjęta na początku 2014 roku z inicjatywy majora Tomasza Ogrodniczuka. Została ona poparta przez doradcę prezydenta ds. mediów Jerzego Smolińskiego i zatwierdzona przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego oraz ministra obrony narodowej Tomasza Siemoniaka. Instytucji nadano nazwę Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu.
Stworzenie Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu
Oficjalne założenie muzeum miało miejsce 1 kwietnia 2015 roku. Na jego czele stanął Tomasz Ogrodniczuk. Nowe muzeum tymczasowo mieściło się na terenie Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych, gdzie w tym czasie przechowywano kolekcję.
Jesienią 2015 roku muzeum otrzymało w dzierżawę pomieszczenia w Poznaniu. Agencja Mienia Wojskowego wybrała ulicę Pułku Lotniczego 3, gdzie znajdowała się wolna powierzchnia około 2 ha, a także zabudowana powierzchnia ponad 4000 mkw. Wcześniej pomieszczenia te były wykorzystywane przez 76. Poznańską Eskadrę Rakietową Obrony Powietrznej i 31. Eskadrę Rakietową Obrony Powietrznej „Kórnik”. Przeniosły się stąd w 2011 roku i od tego czasu przestrzeń była wolna. Stała się więc doskonałą lokalizacją dla przyszłego muzeum.
Prace adaptacyjne pomieszczeń rozpoczęły się w 2016 roku. Już na początku następnego roku został przyjęty i zatwierdzony projekt budowlany. Latem wybrano generalnego wykonawcę, który rozpoczął niezbędne prace budowlane. Zostały one zakończone pod koniec 2018 roku. Dodatkowe prace wykończeniowe trwały około 9 miesięcy.
Następnie odbył się transport i rozmieszczenie sprzętu w nowym miejscu, a 4 października 2019 roku muzeum zostało oficjalnie otwarte. Od tego czasu każdy chętny może je odwiedzać od wtorku do soboty i na własne oczy zobaczyć egzemplarze broni pancernej z różnych lat.
