Muzeum Narodowe w Poznaniu i jego oddziały mają ponad 150-letnią historię. Ten kompleks muzealny jest nie tylko jednym z najstarszych w Polsce, ale także dużym i ważnym ośrodkiem kultury. Jego oficjalne założenie miało miejsce w 1919 roku, gdy kraj odzyskał niepodległość. Wtedy to w jednej instytucji połączono polskie zbiory Muzeum Starożytności Słowiańskich, kolekcję podarowaną Poznańskiemu Towarzystwu Przyjaciół Nauk przez Seweryna Mielżyńskiego oraz zbiory pruskie.
Od 1950 roku instytucja znana jest pod nazwą Muzeum Narodowego w Poznaniu. Starannie przechowuje się tu i udostępnia zwiedzającym dziedzictwo wieków i pokoleń. Muzeum szczyci się unikalnymi eksponatami i zaprasza wszystkich chętnych do zanurzenia się w wir historii i przygód przeszłości. Dowiedz się więcej w artykule na poznan-future.eu.
Współczesne Muzeum Narodowe w Poznaniu
Muzeum Narodowe w Poznaniu składa się obecnie z dwóch części. Stara część istnieje od 1904 roku, a nowa została otwarta w 2001 roku. Wejście i kasa biletowa znajdują się w holu nowego budynku. Muzeum posiada stałą ekspozycję oraz przestrzenie na wystawy czasowe.
Stała ekspozycja rozpoczyna się w nowym budynku. Trzy jego piętra poświęcone są kolekcjom sztuki polskiej. Dalsza część zwiedzania odbywa się w starym budynku, do którego można dostać się przez trzecie piętro nowej części muzeum. Znajduje się tu kolekcja sztuki europejskiej, polskiego średniowiecza i baroku, a także zbiór wyrobów antykwarycznych.
Wśród wystaw czasowych znajdują się:
- galeria plakatu i designu,
- gabinet numizmatyczny,
- gabinet materiałów drukowanych.
Kolekcje te są dostępne dla zwiedzających okresowo, o czym muzeum informuje dodatkowo. Wejście na wystawy czasowe znajduje się w nowym budynku.
Warto zaznaczyć, że w skład Muzeum Narodowego w Poznaniu, oprócz opisanych wyżej budynków, wchodzą następujące oddziały:
- Muzeum Sztuk Użytkowych w Zamku Królewskim w Poznaniu,
- Wielkopolskie Muzeum Wojskowe,
- Ratusz z Muzeum Miasta Poznania,
- Muzeum Etnograficzne,
- Muzeum Instrumentów Muzycznych.
Poza miastem znajdują się takie części kompleksu muzealnego jak: Muzeum Adama Mickiewicza w Śmiełowie, Muzeum-Pałac w Rogalinie oraz Muzeum Zamek w Gołuchowie.
Historia Muzeum Narodowego w Poznaniu: geneza i początek działalności
Właściwe Muzeum Narodowe w Poznaniu odlicza swoją historię od 1919 roku. Jednak jego powstanie poprzedziło kolekcjonowanie i konserwacja przedmiotów sztuki i starożytności, które rozpoczęło się w XIX wieku.
W 1857 roku Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk założyło Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Jednym z jego sponsorów i darczyńców był Seweryn Mielżyński, który w 1870 roku nabył bogatą kolekcję Edwarda Rastawieckiego. Zawierała ona obrazy, rysunki i ryciny polskich artystów XVIII i pierwszej połowy XIX wieku, kolekcję monet i medali, artefakty archeologiczne oraz cenne książki. Wszystkie te rzeczy, wraz z osobistą kolekcją dzieł artystów europejskich i biblioteką, Seweryn Mielżyński wkrótce przekazał muzeum. Następnie mecenas składał hojne darowizny, dzięki którym w 1882 roku powstał nowy budynek do przechowywania całej kolekcji. W dowód wdzięczności dla darczyńcy instytucja została przemianowana na Muzeum Mielżyńskich.
Ponadto w 1885 roku założono Towarzystwo Historyczne Prowincji Poznańskiej, a w 1893 roku zorganizowano Muzeum Prowincjonalne w Poznaniu. Posiadało ono trzy kolekcje: artystyczną, artystyczno-przemysłową i przyrodniczą. W 1904 roku zostały one przeniesione do nowego Muzeum Cesarza Fryderyka. Rok wcześniej przekazano tu również osobistą kolekcję Atanazego Raczyńskiego.
Muzeum Mielżyńskich i Muzeum Prowincjonalne w Poznaniu zostały połączone w 1919 roku. Oficjalne otwarcie nowego Muzeum Wielkopolskiego miało miejsce w 1920 roku. Kolekcje umieszczono w dawnej siedzibie Muzeum Cesarza Fryderyka. Z okazji otwarcia swoją kolekcję przekazało muzeum lokalne towarzystwo etnograficzne. W latach 1924 i 1933 Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk przekazało instytucji kolekcję cennych obrazów. Niestety, w latach II wojny światowej i okupacji niemieckiej wiele eksponatów zostało zniszczonych i utraconych.
Działalność muzeum po II wojnie światowej
Po 1945 roku rozpoczęła się odbudowa muzeum i zmiana struktury kolekcji. Zaczęto dodawać do nich dzieła sztuki współczesnej, instrumenty muzyczne, sprzęt wojskowy, różnorodne artefakty historyczne i wiele innych ciekawostek. W 1950 roku instytucja otrzymała swoją obecną nazwę – Muzeum Narodowe w Poznaniu.
Generalnie druga połowa XX wieku w historii muzeum stała się czasem aktywnego rozwoju i rozszerzenia, a mianowicie:
- w 1945 roku utworzono Dział Instrumentów Muzycznych, który w 1956 roku został przekształcony w pełnoprawne muzeum,
- w 1949 roku otwarto osobną ekspozycję muzealną w Rogalinie, w pałacu rodziny Raczyńskich,
- w 1951 roku w skład instytucji włączono Muzeum Zamkowe w Gołuchowie, gdzie od 1962 roku działa stała ekspozycja,
- w 1952 roku do muzeum przekazano resztki kolekcji Muzeum Miejskiego w Poznaniu, które działało w latach 30. XX wieku,
- w 1954 roku w Ratuszu otwarto kolejny oddział – Muzeum Historii Miasta Poznania,
- od 1963 roku zaczął działać Wielkopolskie Muzeum Wojskowe,
- w 1965 roku otwarto Muzeum Rzemiosł Artystycznych na Górze Przemysła,
- w 1975 roku instytucji przekazano park i pałac w Śmiełowie, gdzie początkowo otwarto wystawę eksponatów muzeum, a następnie stworzono Muzeum Adama Mickiewicza,
- od 1987 roku działa stała ekspozycja Muzeum Etnograficznego.
Muzeum Narodowe w Poznaniu zjednoczyło wiele oddziałów i obecnie posiada niezwykle bogatą i różnorodną kolekcję. Instytucja ta jest w stanie zapoznać zwiedzającego z historią, sztuką i mnóstwem wartych uwagi artefaktów.
Poznańskie Muzeum Narodowe w nowym tysiącleciu
Dla rozwoju kolekcji artystycznych muzeum ważne znaczenie miało utworzenie w 1991 roku Fundacji Raczyńskich. Dzięki działalności jej organizatorów uregulowano status prawny kolekcji Raczyńskich poprzez przyłączenie do Fundacji w 1997 roku spadkobierców tej rodziny.
W 2001 roku odbyło się otwarcie nowego budynku Muzeum Narodowego w Poznaniu. Wtedy też kolekcje zostały rozmieszczone tak, jak są obecnie dostępne dla zwiedzających. W 2017 roku otwarto Muzeum Sztuk Użytkowych w miejscowym Zamku Królewskim. Przebudowa wykorzystania pomieszczeń pozwoliła na wygodniejsze rozmieszczenie kolekcji dla zwiedzających i rozbudowę infrastruktury kompleksu muzealnego.
W XXI wieku nad kolekcjami Muzeum Narodowego w Poznaniu czuwają zespoły każdego z oddziałów, składające się ze specjalistów z pasją do swojej pracy. Większość prezentowanych w muzeum kolekcji artystycznych, a także kolekcja etnograficzna, pochodzi z instytucji, które istniały w tym regionie w połowie XIX wieku. Polskie i pruskie środowisko różnych lat pozostawiły po sobie wiele artefaktów, a znaczną część z nich udało się zachować.
Odnowa i wzbogacanie kolekcji muzealnych trwa nieustannie, gdyż zadaniem muzeum jest zachowanie historii regionu w najdrobniejszych szczegółach. Jeśli więc interesuje Cię historia Poznania i regionu, w Muzeum Narodowym i jego oddziałach znajdziesz wszystkie odpowiedzi. Muzeum czynne jest we wszystkie dni tygodnia oprócz poniedziałku. Aktualne godziny otwarcia każdego oddziału można sprawdzić na stronie internetowej instytucji.
